CJB - Adviseurs voor Assurantieondernemers

CJB - Adviseurs voor Assurantieondernemers op twitterCJB - Adviseurs voor Assurantieondernemers op linkedin

Op een assurantieportefeuille kan geen pandrecht worden gevestigd. Dat adviseert de Advocaat-Generaal in zijn conclusie aan de Hoge Raad. Die doet binnenkort uitspraak over het pandrechtvraagstuk. Als de Hoge Raad het advies volgt, betekent dat mogelijk dat adviseurs minder makkelijk een ondernemerskrediet kunnen krijgen.


In de rechtspraak is al langer discussie of op assurantieportefeuilles pandrecht kan worden gevestigd. Nadat de rechtbank Gelderland vorig jaar oordeelde dat dat niet mogelijk is, besloot ING Bank tot een gang naar de Hoge Raad. De bank meende een pandrecht ter waarde van € 25.000 te hebben op een portefeuille van een failliet gegane tussenpersoon. De curator wist de portefeuille door te verkopen en wilde van een pandrecht niets weten. Terecht, stelde de rechter, want een assurantieportefeuille is niet goederenrechtelijk overdraagbaar en daardoor niet verpandbaar.

Advocaat-Generaal

Binnenkort doet de Hoge Raad uitspraak over deze kwestie. Als het hoogste rechtsorgaan het advies van de Advocaat-Generaal volgt, dan krijgt ING opnieuw het deksel op de neus. De Advocaat-Generaal (AG) komt namelijk tot de conclusie dat een assurantieportefeuille inderdaad niet verpandbaar is.

Goederen en niet-goederen

Volgens de AG is een assurantieportefeuille geen vastomlijnd begrip. Er bestaan verschillende opvattingen over welke elementen daar onder vallen, waaronder afspraken tussen verzekeraar en tussenpersoon, contracten tussen tussenpersoon en verzekerden, en goodwill. Volgens de AG kan de gehele portefeuille echter niet worden gekwalificeerd als een goed, maar als een samenstel van verschillende goederen en niet-goederen. “Op een dergelijk niet-afgebakend samenstel van goederen en niet-goederen kan geen pandrecht worden gevestigd”, aldus de AG.

Niet overdraagbaar

Mocht de Hoge Raad vinden dat een assurantieportefeuille wel kan worden gekwalificeerd als subjectief vermogensrecht en daarmee een goed, dan verandert dat de conclusie van de AG niet. Hij meent namelijk dat dat vermogensrecht niet goederenrechtelijk overdraagbaar is. Dan zouden namelijk de rechtsverhoudingen tussen tussenpersoon en verzekeringnemers over kunnen gaan naar een andere tussenpersoon zonder toestemming van de verzekeringsnemers. Dat is volgens de AG niet wat de Wft bedoelt als gesproken wordt over overdracht van de portefeuille.

Als een assurantieportefeuille niet goederenrechtelijk overdraagbaar is, betekent dat ook dat die niet verpandbaar is. De Advocaat-Generaal concludeert daarom tot verwerping van het cassatieberoep.

Gevolgen voor kredietverstrekking

Als de Hoge Raad dat advies volgt, heeft dat waarschijnlijk gevolgen voor de kredietverstrekking aan adviseurs. ING betoogde bij de rechtbank Gelderland al dat tussenpersonen minder gemakkelijk een krediet zullen krijgen. Ook assurantiemakelaar Cisco Barão noemde de pandrechtpraktijk heel gebruikelijk. “Als pandrecht op assurantieportefeuilles niet mogelijk zou zijn, plaats dat een bom onder een heleboel portefeuilles”, voorspelde Barão. Verstrekte kredieten zouden volgens hem van de een op de andere dag waardeloos worden. En financiers bedenken zich nog een tweede keer als tussenpersonen aankloppen voor een krediet.